Trong quá trình sản xuất, tình trạng cầu trục bị kẹt khi đang nâng hàng có thể xảy ra do sự cố cơ cấu nâng, mất điện, lỗi điều khiển hoặc hư hỏng một bộ phận truyền động. Khi hàng đang treo trên cao, việc xử lý không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ rơi tải, va chạm hoặc gây nguy hiểm cho người đang làm việc bên dưới.
Cứu hộ cầu trục trong trường hợp này cần được thực hiện theo nguyên tắc ưu tiên an toàn, kiểm soát khu vực và xác định nguyên nhân trước khi can thiệp.
Vì sao cầu trục bị kẹt hàng trên cao cần xử lý khẩn cấp?
Khi cơ cấu nâng của cầu trục không hoạt động bình thường, tải có thể tiếp tục nằm ở vị trí cao trong thời gian dài. Trạng thái này tạo ra nguy cơ đối với khu vực phía dưới và gây thêm tải cho một số bộ phận nếu thiết bị đang ở trạng thái bất thường.
Ngoài nguy cơ rơi tải, việc cố gắng di chuyển cầu trục hoặc hạ hàng bằng phương pháp không phù hợp có thể làm sự cố trở nên nghiêm trọng hơn. Đặc biệt, nếu nguyên nhân liên quan đến phanh nâng, hộp giảm tốc, động cơ hoặc hệ thống điều khiển thì việc can thiệp thiếu kiểm soát có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giữ tải.
Nguồn ảnh: https://tuancautruc.com/wp-content/uploads/2026/02/cau-truc-dam-doi-20-tan-can-canh-palang.jpg
Quy trình cứu hộ khi cầu trục bị kẹt
Dừng vận hành và cô lập khu vực
Ngay khi phát hiện cầu trục bị kẹt hàng trên cao, người vận hành cần dừng thao tác và thông báo cho người phụ trách. Không tiếp tục điều khiển cầu trục theo kiểu thử từng nút để tìm cách đưa hàng xuống nếu chưa xác định được nguyên nhân.
Khu vực phía dưới tải treo và vùng có nguy cơ hàng dịch chuyển cần được kiểm soát, hạn chế người không có nhiệm vụ tiếp cận. Việc này giúp giảm nguy cơ tai nạn nếu tải hoặc một bộ phận của thiết bị thay đổi trạng thái trong quá trình xử lý.
Đánh giá tình trạng tải và thiết bị
Trước khi tiến hành cứu hộ, cần xác định tải đang treo ở độ cao nào, khối lượng khoảng bao nhiêu và có dấu hiệu nghiêng, trượt hoặc dịch chuyển bất thường hay không. Đồng thời cần kiểm tra trạng thái của móc cẩu, cáp thép, pa lăng và các bộ phận giữ tải từ vị trí an toàn.
Người có chuyên môn cũng cần xác định cầu trục đang gặp vấn đề ở cơ cấu nâng, cơ cấu di chuyển hay hệ thống điện điều khiển. Việc xác định đúng khu vực sự cố giúp lựa chọn phương án xử lý phù hợp và tránh tác động nhầm vào bộ phận đang giữ tải.
Kiểm tra nguồn điện và hệ thống điều khiển
Một số trường hợp cầu trục không thể nâng hoặc hạ hàng do mất nguồn điện, lỗi nút điều khiển, biến tần, contactor hoặc thiết bị bảo vệ. Tuy nhiên, không nên tự ý cấp nguồn trở lại nếu chưa xác định nguyên nhân và đánh giá trạng thái của cơ cấu nâng.
Nếu hệ thống điện có dấu hiệu cháy khét, phát nhiệt, chập điện hoặc thiết bị bảo vệ liên tục tác động, cần cô lập nguồn và để kỹ thuật viên kiểm tra. Việc đấu tắt thiết bị bảo vệ để đưa cầu trục hoạt động trở lại có thể làm tăng mức độ nguy hiểm.
Kiểm tra cơ cấu phanh và truyền động
Phanh nâng là một trong những bộ phận quan trọng cần được kiểm tra khi hàng bị giữ trên cao. Nếu phanh không nhả, phanh bị kẹt hoặc cơ cấu truyền động gặp sự cố, tải có thể không thể di chuyển theo lệnh điều khiển.
Việc kiểm tra và xử lý phanh phải căn cứ vào cấu tạo cụ thể của thiết bị và hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất. Người không có chuyên môn không nên tự ý tháo hoặc điều chỉnh phanh khi tải vẫn đang treo.
Sử dụng phương án cứu hộ phù hợp
Tùy nguyên nhân và tình trạng thực tế, đơn vị kỹ thuật có thể lựa chọn phương án đưa tải về vị trí an toàn bằng thiết bị hỗ trợ hoặc phương án xử lý chuyên dụng. Mục tiêu chính là kiểm soát tải trong suốt quá trình cứu hộ và tránh tạo thêm tải động lên kết cấu cầu trục.
Đối với các sự cố phức tạp, doanh nghiệp nên liên hệ đơn vị cầu trục có kinh nghiệm xử lý sự cố thay vì tự triển khai phương án tạm thời. Phương án cứu hộ cần được đánh giá dựa trên tải trọng, vị trí hàng, tình trạng kết cấu và khả năng chịu tải của thiết bị hỗ trợ.
Những việc không nên làm khi cầu trục bị kẹt
Khi hàng đang treo trên cao, không đứng hoặc cho người đi qua phía dưới tải để quan sát và xử lý. Đây là khu vực nguy hiểm và cần được kiểm soát cho đến khi tải được đưa về trạng thái an toàn.
Không tự ý tháo phanh, nới cáp, tháo móc hoặc tác động vào cơ cấu nâng khi chưa có phương án kiểm soát tải. Việc làm thay đổi trạng thái giữ tải có thể khiến hàng hạ xuống đột ngột.
Không cố điều khiển cầu trục liên tục khi thiết bị phát ra tiếng kêu bất thường, rung mạnh hoặc có dấu hiệu hư hỏng cơ khí. Việc tiếp tục vận hành trong điều kiện không xác định có thể làm hỏng thêm động cơ, hộp giảm tốc, phanh hoặc các bộ phận chịu lực.
Cách phòng ngừa sự cố kẹt hàng trên cao
Bảo dưỡng định kỳ là một trong những biện pháp quan trọng để hạn chế tình trạng cầu trục bị kẹt trong quá trình nâng hạ. Doanh nghiệp nên kiểm tra cơ cấu nâng, phanh, cáp thép, móc cẩu, pa lăng, động cơ và hệ thống điện theo kế hoạch bảo trì phù hợp với tần suất sử dụng.
Bên cạnh đó, cần theo dõi các dấu hiệu bất thường như tiếng kêu tăng dần, rung khi nâng tải, phanh hoạt động không ổn định hoặc cầu trục phản hồi chậm với lệnh điều khiển. Những dấu hiệu này nên được kiểm tra sớm thay vì chờ đến khi thiết bị dừng hoàn toàn.
Người vận hành cũng cần được hướng dẫn về giới hạn tải trọng, quy trình dừng khẩn cấp và cách xử lý khi thiết bị gặp sự cố. Việc phân công rõ người chịu trách nhiệm trong tình huống khẩn cấp giúp giảm thời gian phản ứng và hạn chế các thao tác thiếu kiểm soát.
Kết luận
Quy trình xử lý khi cầu trục bị kẹt hàng trên cao cần ưu tiên kiểm soát khu vực, giữ ổn định tải và xác định nguyên nhân trước khi tiến hành cứu hộ. Những sự cố liên quan đến phanh, cơ cấu nâng, truyền động hoặc hệ thống điện cần được xử lý bởi người có chuyên môn và theo đúng yêu cầu kỹ thuật của thiết bị.
TUẤN CẦU TRỤC – CẢI TIẾN MỖI NGÀY
🌐 Website: https://tuancautruc.com/
📺 YouTube: https://www.youtube.com/@tuancautruc
👍 Facebook: https://www.facebook.com/tuancautruc
🔗 LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/tuancautruc1980
Blogspot: https://tuancautrucdl.blogspot.com/
Văn phòng: DG07-14 Khu Đấu Giá QSD đất khu tái định cư Kiến Hưng, Phường Kiến Hưng, Hà Nội.
Nhà máy: Cụm công nghiệp Phương Trung, Thanh Oai, Hà Nội.
